Sonos e literas
Cun S'averténtzia chi in sa limba sarda amus meda maneras de pronuntziare sas mantessis consonantes e vocales e tando custa de innoghe non podet che esser solu un'indicatzione a sa bona. Sos sonos de sas literas in Sardu Logudoresu sunt prus o mancu comente sos sonos de sas literas cando faeddamus in Italianu, e sas vocales e sas consonantes chi impitamus sunt sas mantessis. Pro aer una bisone prus iscentifica e pretzisa andade a sa proposta de aunimentu de sa limba sarda de Roberto Bolognesi.
- sonat comente in Italianu
- sonat comente in Italianu
- sonat comente s'Italianu in sa paraula coa, (cane, corbu, cuadu, cualetta, cucuru) a incomintzu de paraula si est sighida dae sas vocales a, o, u. Est comente s'Italianu cima, cando est sighidu dae sa vocale vocale i; ma custu sonu in Sardu Logudoresu non si usat o si usat solu in sas paraulas de provenientzia Italiana cando la si cher pronuntziare comente s'originale, ca si venit sonada comete (tz) e at su sonu de sa paraula Italiana (nazione). Non amus una pronunzia de s'Italianu (cena, cera) cando sa consonante c est sighida dae sa vocale s'iscriet e si pronunziat comente s'italianu (che) (cheja, chena, chervu). si pronunziat comente s'Italianu (chi) si est sighidu dae hi: (Chirigu, chietu, chirchende).
- at duos sonos deferentes. Su primu non esistit in su faeddu Italianu ma solu in sos dialetos meridionale de su continente, e si narat cacuminale (grodde, cuddu, minoreddu). Custu primu sonu si at puru si benit antitzipadu dae sa consonante (n, nd, andare, cando, cundire). Depimus narrere chi pro custa pronùntzia non b'at una regula fissa e sa paraulas chi non sighint sa regla sun gai meda e sonant comente sa (d) Italiana; solu sa connoschéntzia de sa limba s'arrivit a una pronùntzia pretzisa.
- sonat comente s'Italianu
- sonat comente s'Italianu
- su sonu de sa g dipendet dae sa vocale chi l'acumpanniat e gai amus sonos diferentes a segundu de sa positzione e de sa vocale chi l'acumpanniatt:
Ga, gu, go, ghe, ghi (gana, goi, guastu, piaghere, inghiriu) comente su sonu de s'Italianu (gallina). Ge, gi, gia, gio, giu, sonat comente s'Italianu de sa paraula (giru) gentile, giru, giosso, giuncu. llia, lli, llio, lliu: (cagliare, coglire, coglione, fogliu. O puru: calliare, collire,collone, folliu-follu).
nna, nni, nno, nnu (bagna,impegnu,istagninu, o puru: banna,ipenniu, istanninu)
- sa litera h no at sonu
- sonat comente in Italianu
- sonat comente in sa paraula Italiana (paio-pajo, paiolo-pajolo)
- no est litera
- sonat comente in Italianu
- sonat comente in Italianu
- sonat comente in Italianu
- sonat comente in Italianu
- sonat comente in Italianu
- sonat comente in Italianu
- si est sighida dae una consonante podet sonare siat comente una l comente in s'Italianu (qualche) o comente una r normale de s'Italianu (cortile) s'iscriet però sempre comente una r
- sonat in duos modos. In incomintzu de paraula sonat comente in s'Italianu (solaio, soluzione) mentres in mesu de paraula sonat pius durche comente in sa paraula Italiana(casa, quasi)
- sonat comente in Italianu
- sonat comente in Italianu
- in incomintzu de paraula podet sonare comente una b (vida-bida, vidda-bidda, verveghe-berbeghe)
- no est litera
- no est litera
- no est litera
- sonat comente s'italiana (zero, zaino) mentres cando sonat comente in sas paraulas Italianas (azione, marzo) sa paraula venit iscrita tz (cotza, fatza, tzurpu, tzitzu)
|