Curiositą Link Contatti English version Versione italiana
LEGE REGIONALE n. 26, del 15 Santu Gaini 1997
Pro s'ismanniamentu de sa curtura e de sa limba de sa Sardigna.

Su cunsizu Regionale at aproadu.
Su Presidente de sa Giunta Regionale at dadu bandu de custa lege:

TITULU I
FUNDAMENTOS E ISCOPOS

Art. 1.
Iscopos
  1. Sa regione autonoma de sa Sardigna leat s'identidade de su popolu sardu comente bene primarzu de tenner contu e de afortire, e bidet in s'andare addainanti e in sa creschida sua s'isterrida de prus aficu pro onzi faina ghirada a ponner in motu su progressu siat de onzunu che de totu sa gente, pro su mezoru economicu e pro su fraigu de un'Europa fundada in sas diferentzias de sas curturas de onzi logu.
  2. A custu iscopu ponet afiantza, tenet contu e afortit sas libberas e diversas caras de sas rebbulas, de sos bisonzos, de sos limbazos e de sas incunzas curturales de sa Sardigna, cunformas a sos fundamentos de su Istatuto speciale.
Art. 2.
Materia
  1. Cun custa lege, sa Regione leat comente bene primarzu su ismanniamentu de sa limba sarda -e li regonnoschet sa matessi dinnidade chi dat a sa limba italiana- s' istoria, su connotu de sa bida e de su traballu, s'incunza literaria iscrita o faeddada, sos traballos de arte e de musica, sa chirca tennica e iscentifica, e su interessu curturale de sa gente sarda in totu sas caras suas, de materia e de ispiritu.
  2. Sa Regione tenet custu impenniu che primarzu in sa faina politica sua e lu afianzat a sos fundamentos de dinnidade cabale de onzi limba acraradu in sa costitutzione Italiana e a cussos chi sunt a fundamenta in sos atos internatzionales in materia de limba, e mescamente in sa Carta Europea de sa limbas regionales e minores de su chimbe de Santu Andria de su 1992, e in su acordu europeu pro su custoimentu de sas limbas minores de su 1 de frearzu de su 1995.
  3. E pro totu custu sa regione leat in contu sa curtura de sa Sardigna, sa limba sarda e su afortimentu de totu su chi li pertocat, ainas de importu primarzu pro su manizu de sos compitos suos istatutarios cando si faeddat de sos benes curturales - comente sos museos, bibliotecas, antighidades e artes bellas- de sos ispetacolos publicos, reglas de sos istudios, architetura e urbanistica, e puru de totu sos ateros poderes chi tenimus e chi sunt de cumpetentzia de sa Regione autonoma de sa Sardigna.
  4. Sa matessi importantzia dada a sa curtura e a sa limba sarda est riconnota intro sas lacanas de sos logos interessados, a sa curtura e a sa limba catalana de s'Alighera, a su tabarchinu de sa isulas de su Sulcis, a su tataresu e a su cadduresu.
Art. 3.
Compitos de sa Regione
  1. Pro s'acabamentu sos iscopos de sas incunzas chi bogamus in sos articolos 1 e 2, sa Regione Autonoma de sa Sardigna aparitzat , fintzas cuncordiende-las cun ateras istitutziones publicas e a su bisonzu cun sugetos privados, ainas bonas de connoschentzia e de faina, e afiantzat a sos tzitadinos, siat chi siant a sa sola, o in sotziu cunformas a sas leges, sos trastos e totu su chi bi bisonzat pro poder impitare sa limba issoro.
  2. In piessignu, sa Regione:
    a) afiantzat,- regulende sas chistiones, sos iscopos e sos programmas- chi sos comunes, sa sotziedades, s'iscola, sos organismos curturales publicos e privados potant narrer s'issoro cando si faghet su programma curturale regionale;
    b) aparitzat e cuncordiat programmas de una o prus annadas in relata a atividades curturales ;
    c)afiantzat e tenet contu e nde permitit s'impitu - mescamente cun sa remonidura e s'assentadura- de su s'interessu curturale regionale;
    d) contivizat, afortit e cuncordiat sas ainas chi bi cherent pro su pessighimentu de sos iscopos de custa lege e s'afiantzat chi custa retza siat de aficu, barata e lestra;
    e) programmat sas incunzas de pessighire impare a sos annoamentos tennicos, impitende a cussu iscopu sas ainas chi gią s'agatant in sas ateras leges regionales.
TITOLO II
SAS AINAS PRO FAINARE
Art. 4.
Ainas de chircamentu, assentadura, custoimentu de su interessu curturale regionale.
  1. Sa regione Autonoma de sa sardigna, cunformas a sas reglas postas a fundamenta de sa riforma de sa pubblica amministratzione, istabbilidas dae sas leges istatales, frantos sos printzipios istatutarios, bogat a campu leges miradas fatas aposta pro formare, pensende puru a una sistematzione noa de totu su logu nostru, una retza de servitzios de chircamentu, assentadura, custoimentu, amparadura e impitadura de sos bene curturales regionales.
  2. Custas leges fatas aposta depent, in piessignu, ordinzare sos organismos chi como elencamus, puru in sa manera de ischirriare su personale chi at a andare impitadu.


    3. a) su sistema bibbliotecariu e documentariu de sa Sardigna, fatu dae:
       1) totu sas bibbliotecas, dae sos archivios,dae sos tzentros de documentatzione pubblicos e privados e chi, in prus de sa faina pro su cales sunt istados fraigados, afiantzant sa regollida de s'incunza de sas imprentaduras sardas o chi pertocant a sa Sardigna, su custoimentu, contivizu e s'isparta, fintzas cun s'ajudu de tecnologias noas;
       2) dae s'acollida, assentadura e archiviadura, in fotografia, diapositivas o microfilm, de sa documentatzione istorica chi pertocat a sa Sardigna, custoida in sos archivios sardos,o in sas ateras regiones italianas e in ateros istados, prus e prus in sos istados de su mediterraneu;
       3) dae s'acollida e s'assentadura e su custoimentu de sa documentatzione audiovisiva e de totu su chi si bogat a campu cun su limbazu mediale assubra de sa Sardigna;
       4) dae sas librerias de sa Regione Autonoma de sa Sardigna, chi nde contipizat s'isparta, cun sa bčndua, de sas imprentaduras de sas fainas de s'Amministratzione regionale, su traballu legislativu e amministrativu e sos dissinnos de programmatzione, e puru de sos problemas chi sunt de interessu pro totus in Sardigna, impare cun cussos chi bessint a campu cun custa lege puru;

    b) su sistema museale e monumentale de sa Sardigna, chi:
       1) Contipizat su mezoru, sa creschida e s'impitu, ispartu totue a reteu, de sos museos e de sas pinacotecas, e puru de sos benes istoricos, archeologicos, antropologicos, artisticos, architetonicos, paesagisticos e ambientales, chi meressint su custoimentu e sa retentiva de totu in Sardigna, ajuende puru sa naschida de remoniduras noas;
       2) animat istudios e chircas in sos giassos istoricos de sa Sardigna, pro s'afortimentu e su custoimentu;
       c) totu su connotu de sa gente sarda, impitende s'Istitudu Superiore Etnograficu Regionale, a su cale benint allogadas fainaduras pretzisas.
Art. 5.
castiu regionale pro sa curtura e sa limba sarda
  1. Pro resessire a pissighire su chi cherimus fagher cun custa lege, benit postu in pee, allogadu in domo de s'Assessoradu regionale de sa pubblica istrutzione, benes curturales, ispetaculu e isport, su Castiu regionale pro sa curtura e sa limba sarda, chi amus a nomenare Castiu.
  2. Su castiu est un'aina de s'Assessoradu regionale de sa pubblica istrutzione, benes curturales, informatziones, ispetaculu e isport e proponet puru sos caminos de leare pro su pissighimentu de cantu amus nadu cun s'articulu 1.
  3. Narat su parrer suo innantu a su Dissinnu de fainaduras bogadu cun s'articulu 12, comma 1, e puru, annu chin annu, su parrer suo innantu a sas fainas fatas pro su persighimentu de su chi s'est ordinzadu
  4. Su presidente de su Castiu est s'assessore regionale a sa pubblica istrutzione, benes curturales,informatziones,ispetacolos e isport e nde faghent parte:
    a) chimbe istudiosos de sas artes inditadas in s'articulu 17, famados in sa bida curturale sarda, elegidos dae su cussizu regionale e cun votu arrimadu a tres ;
    b) unu rapresentante pro onzi universidade de sa Sardigna,sinnaladu dae sos senatos academicos;
    c) Su capu-ufitziu tra cussos chi sunt istados postos a ghiare in sos organos de su Ministeru pro sos bene curturales e ambientales chi tenent ufitziu in Sardigna ( sos subraintendentes a sos benes archeologicos, sos benes curturales e ambientales, architetonicos, artisticos e istoricos, su subraintendente de sos benes archivisticos) faghet de presidente in s'atopu de sos capos -ufitzios gai comente narat s'articolu 32 de su DPR 3 nadale 1975, n° 805;
    d)su subraintendente a sas iscolas pro sa Sardigna;
    e) Unu istudiosu de sas fainas inditadas cun s'articulu 17, famadu in sa bida curturale sarda, elegidu dae onzi cunsizu provinciale;
    f) unu rapresentante de sa Pontificia facoltą teologica de sa Sardigna, sinnaladu dae su collegiu de docentes;
    g) su presidente de s'IRSSAE (Istituto regionale di ricerca, sperimentazione e aggiornamento educativo);
    h) su coordinadore generale de s'ISRE (Istituto superiore regionale etnografico).
  5. su traballu de segretariu in su Castiu benit fatu dae un'impreadu de s'assessoradu regionale a sa pubblica istrutzione, benes curturales,informatziones, ispetaculu e isport, chi siat de cualifica non prus bassa de s'otava.
    6. Art. 6.
    Cumponidura e durada de su Castiu.
    1. Su Castiu benit nomenadu cun decretu de s'assessoradu regionale a sa pubblica istrutzione, benes curturales, ispetaculu e isport, dae pustis de una detzisione de sa Giunta regionale..
    2. Sos cunsizeris de su cunsizu regionale o de su parlamentu italiano o europeu non podent fagher parte de su Castiu.
    3. A su Castiu si podet esser nomenados solu pro duas bias, assumancu chi non bi siant istados postos in relata a s'ingarrigu issoro. Si calecunu si che bessit, o no andat prus bene cun sas reglas depet lassare s'ingarrigu, s'Assessore regionale si contipizat pro lu cambiare, fatende comente aiat fatu pro sa nomina. Sos assupridos noos abbarrant in possa fintzas a s'agabbu de su Castiu.
    4. Chie est istadu elegidu a su Castiu nde ruet dae s'ingarrigu si mancant, chena iscusa peruna, a tres abbojos sighidos..

    5. Si capiterat chi sos rapresentantes chi si depent ischirriare sighende su chi amus nadu a sa litera b) e f) de s'articulu 5) non benzant sinnalados intro de sessanta dies de tempus dae cando sunt istados demandados, s'Assessore regionale a sa pubblica istrutzione, mandat su matessi addainanti su castiu.
    6. A sas personas de su Castiu, cando abbojant a sos atopos, lis tocat una paga de presentzia chi est istada fissada dae s'articulu 1, comma 2 litera a) de sa lege regionale 22 de su mese de Lampadas 1987, n° 27.
    7. S'assessore a sa pubblica istrutzione at a cumponnere su Castiu a sa prima bia intro de nonanta dies dae cando bessit a campu custa lege.
    Art. 7.
    Cuncordiamentu cun sos organos istatales
    1. S'Assessore a sa pubblica istrutzione, benes curturales,ispetaculu e isport, contipizat chi bi siat semper cuncordiamentu tra sas fainas de s'Amministratzione regionale e cussas isboligadas in Sardigna dae sas Amministratziones istatales ambas in sos campos issoro, puru fatende abbojos tra issas.
    Art. 8.
    "Cunsizos de logu" pro sa curtura e sa limba de sos sardos
    1. Sos comunes, puru aunende-si apare, podent fundare "cunsizos de logu" pro sa curtura e sa limba de sos sardos. Custos "cussizos de logu" depent esser de personas chi connoscant su manizu, e ant s'ingarrigu de bogare a campu fainas pro ispargher sa connoschentzia e sa creschida de sa curtura e de sa limba sarda, puru in sas bariantes de su logu, e bogare a campu bideas e propostas de faghere a s'assessoradu regionale a sa pubblica istrutzione, benes curturales, informatzione, ispetaculu e isport a su cale si podet puru fagher a connoscher dissinnos de fainas.
    2. S'amministratzione regionale depet bogare a campu, impitende su Castiu, sas reglas pro unu traballu in cumone cun sos "cussizos de logu" .
    TITOLO III
    COSAS DE FAGHERE
    Art. 9.
    Catalagu de totu s'interessu curturale de sa sardigna.
    1. S'assessoradu regionale de sa pubblica istrutzione, bene curturales, informatzione, ispetaculu e isport, s'atrintzat a fagher unu Catalagu de totu s'interessu curturale de sa sardigna, chi remonzat e cumproet su frutu de s'incunza artistica curturale de sa regione, ordinzadu in modu chi siat fatzile a lu impitare totue.
    2. A cussu iscopu s'assessoradu at a proponnere, cun s'ajudu de su Castiu - intro s'annu dae cando bessit a campu custa lege- unu dissinnu pro sa regollida e su cuncordiamentu de sos catalagos e de sos archivios chi sunt in sos sistemas e in sos organismos chi amus mentovadu in s'articulu 4, e in sos istitudos, entes o personas chi fainant a contu issoro in sos diversos giassos chi sinnalamus cun custa lege.
    Art. 10.
    Chircamentu e assentadura de sa limbas faeddadas dae sos Sardos
    1. S'Amminiztratzione regionale at a faghere sa chirca e s'assentadura de sas limbas faeddadas dae sos Sardos, cun unu dissinnu chi depet cabere:
      a) sa chirca e s'assentadura in onzi bidda sarda de su lessicu chi bi impitat, puru cun s'ajudu de sos "Cunsizos de logu" chi aiamus mentovadu in s'articulu 8;
      b) s'informatizatzione;
      c) sa pubblicatzione de su resurtadu de sa chirca, incurende-si prus che totu de sos ditzionarios generales de sa limba sarda, e puru de s'atlante linguisticu de sa Sardigna.
    Art. 11.
    Abbojos de fagher annu chin annu
    1. S'Assessoradu a sa pubblica istrutzione, benes curturales, informatzione,ispetaculu e isport aparitzat abbojos annu chin annu pro sa curtura e sa limba sarda, a sos cales benint invitados sos comunes, sas universidades, sas istitutziones iscolasticas, sas subraintendetzas e sos fainadores curturales e iscolasticos.
    2. Sos abbojos benint fatos pro afiantzare una cuncordiamentu bonu tra sa regione e totu sos chi fainant in sos giassos curturales, siat cando sos dissinnos regionales sunt galu in aparitzamentu, che cando benint postos in faina, serbint puru a regollire bideas e proponiduras chi ant a essere supesadas dae su Castiu.
    Art. 12.
    Programmatzione
    1. Pro pessighire s'iscopu de custa lege sa Regione aparitzat, intesu su Castiu, unu dissinnu de fainas de sa durada de tres annadas sighidas.
    2. Su dissinnu de sas cosas de fagher in sas tres annadas sighidas, benit propostu dae s'assessore regionale de sa pubblica istrutzione, benes curturales,informatzione, ispetaculu e isport, chi lu faghet pustis de aer intesu su Comitadu consiliare de cumpetentzia e depet esser aproadu dae sa Giunta regionale, prima de su 30 de Lampadas de s'annu inanti de s'inghitzu de su dissinnu matessi.
    3. Su dissinnu de sas cosas de fagher podet esser acontzadu e cambiadu annu chin annu, custu pro dare cara a sos bisonzos noos chi podent bessire a campu in s'ispestantu, semper ponzende fatu a sas reglas chi amus postu in su comma 2.
    4. Su dissinnu depet punnare a ispartizonare in manera cabale in totu sa Sardigna su bonu fainare a chirriu de sa curtura e de sa limba de sos Sardos; depet ispuntzonare su bideare e su fagher progetos e fainas de esperimentu pro pissighire sos iscopos de custa lege; e depet cuncordiare sas leges de politica curturale in Sardigna.
    5. Su dissinnu pompiat sos modos de aparitzare e cumponet in fainamentos-mirados sas cosas de fagher pro pissighire cantu amus nadu cun s'articulu 3 de custa lege.
      In su dissinnu bi sunt:
      a) sos inditos de comente fagher sas cosas in sos fainamentos-mirados;
      b) su tipu, su modu de faghere e sas ainas pro averiguare onzi fainamentu-miradu;
      c) sa cantidade de su finantziamentu e sa partimenta sua in sos fainamentos-mirados e pro annada de finantziamentu;
      d) sas reglas e sos modos de cuncordiare su fagher dissinnadu cun sas ateras fainas regionales cando si tratat de traballos curturales, benes curturales,pubblica istrutzione, ispetaculu, imprentadoria, e puru fainas bogadas a campu dae sos ateros Assessorados regionales chi apant ite fagher cun sos iscopos de custa lege;
      e) sas reglas pro poder ammitire sas ispesas in relata a sas fainas pro sas cales si pedint sos contribbutos;
      f) sa manera de dare sos contribbutos, de sos finantziamentos e de sos ajudos chi cussideramus in sos articolos 13 e 14;
      g) sos modos, sas maneras e sa cantidade de su finantziamentu de dare a a organismos e fainaduras curturales chi gosant de sos contribbutos de s'amministratzione regionale.
    6. Intro de tres meses dae sa die chi benit aproadu su dissinnu mannu de tres annadas sighidas e de sos possibbiles cambiamentos de cada annu, sa giunta regionale, a pustis de aer intesu sa proposta de s'assessore a de sa pubblica istrutzione,benes curturales, informatzione, ispetaculu e isport e a pustis chi su Comitadu consiliare chi li pertocat a dadu sa parrer suo, aproada su dissinnu de de comente iscumpartire su finantziamentu pro totu sas tres annadas sighidas.
    Art. 13.
    su finantziamentu
    1. S'amministratzione regionale dat a chie fainat in sa curtura, intro sas lacanas de su dissinnu de fainamentu de sas tres annadas sighidas, contribbutos in dinari sighende custos modos e cun custa cantidade:
      a) pro sas iscolas totu sas ispesas ammitidas e cumproadas;
      b) pro sos comunes assotziados apare fintzas a su nonanta pro chentu de sas ispesas ammitidas e cumproadas;
      c) pro sos comunes a sa sola, sos entes pubblicos e de bene e s'Universidade fintzas a s'otanta pro chentu de sas ispesas ammitidas e cumproadas;
      d) pro sos privados, a sa sola o assotziados cunforma a sa lege e chena iscopu de balanzu, fintzas a su sessanta pro chentu de sas ispesas ammitidas e cumproadas;
      e) a sos privados, puru a cussos chi bi cherent balanzare, sa Regione podet ajuare a pagare una parte de sos interessos pro sos prestidos chi s'ant fatu, in sa cantidade e cun sas reglas postas in su dissinnu pro sas tres annadas sighidas chi namus in s'articulu 12.
    2. Intro sas lacanas de su dissinnu de sas tres annadas sighidas e de sos acontzos de cada annu, pompiadu su massimu chi si podet dare a parrer de sas reglas nadas in sas literas a),b),c),d), de su comma 1, s'ajudu in dinari podet esser torradu a iscumpartire in atera manera tra sos pedidores, cun s'iscopu de mezorare sa calidade e sa partimenta in totue de sas fainas, leende puru in cunsideru ateras possibbilidades de finantziamentu de onzunu.
    3. Si podent finantziare cuddas fainaduras chi cherent pissighire, sighende sos caminos de sa programmatzione, custos iscopos:
      a) sa remunidura, s'assentadura e s'analisi de totu sa curtura de sa Sardigna;
      b) sa chirca e sa remonidura de s'interessu de totu su connotu popolare eredadu a boghe de sa Sardigna;
      c) sa compora e su custoimentu de sos trastos e traballu chi pertocant a sa curtura sarda e in piessignu cussas in materia , cale podet essere sos repertos de sa natura, benes bibbliograficos, regoltas de pignos de arte e de artigianadu, regoltas de trastos chi pertocant a su connotu de sa bida e de su traballu de sa gente sarda. Pro poder aer sos contribbutos chi semus nende depet esser afiantzadu s'impitu de totus de sas regoltas;
      d) s'ordinzadura de cuncursos e premios pro fainaduras in prosa, rima, e cantigos in limba sarda, pro sa musica, sa sagistica e sa chirca iscentifica in Sardigna, indiritzada a sa connoschentzia de sos balores curturales de sa gente sarda.;
      e) s'ordinzadura de manifestatziones chi apant s'iscopu de ispartizonare sa connoschentzia de sa Sardigna e de su connotu suo, in totu sas fainas materiales e ispirituales;
      f) sa pubblicatzione de traballos audiovisivos in limba sarda, o a onzi modu in relata cun sa curtura de s'Isula, aparitzados pro los poder ammisturare cun sos programmas ministeriales de imparamentu, e puru libros de legidura e de isperiadura chi siant de importu pro imparare;
      g) su fainamentu de progetos de traballos educativos in relata cun sos iscopos de custa lege, in ocasiones de bisonzu sotziale e curturale ;
      h) su fainamentu de esperientzias educativas iscolasticas o fora de iscola in afilu cun sos iscopos de custa lege, chi siant a intro de su raportu de s'iscola cun su logu;
      i) su pensamentu e su fainamentu de progetos de chirca e de isperimentu in sos giassos de sa musica, de su teatro e de sas artes de isperiare cun s'iscopu de fagher un'annantura tra sa curtura sarda e sas ateras;
      l) s'acollidura, s'assentadura e sa remonidura de sas cumproas istoricas chi pertocant a sa Sardigna;
      m) sa chirca, s'acontzadura, sa riiscridura e s'ispartizonamentu de ainas de cumproa chi s'agatant in sos archivios de sos istados istranzos, chi pertocant a s'istoria sarda, preferende a primu finantziare cuddas fainas chi interessant largos giassos istoricos-geograficos de sa sardigna.
    4. Sos contribbutos regionales e cussos a bortas dados dae ateros pro su matessi fainamentu non podet avassare dae sas lacanas de sos finantziamentos chi amus istabbilidu cun su camma 1
    5. sos contribbutos sunt dados a sas preguntas presentadas a s'assessoradu regionale de sa pubblica istrutzione, benes curturales, informatzione,ispetaculu e isport intro de sessanta dies das sa pubblicatzione de su dissinnu de tres annadas sighidas o de sas acontzaduras de cada annu. In sa pregunta bi depet esser:
      a) s'atu de costitutzione, s'istatudu, sa compositzione de sos organos sostziales cando si tratat de sugetos assotziados;
      b)s'inditadura de sas ainas de traballu, de su personale debbadas e de cussos ocupados comente dipendentes;
      c) su certificadu chi est in bida, pro sas sotziedades;
      d) una relata de sos fainamentos;
      e) unu dissinnu economicu e unu bilanciu de previsione.
    6. A tucare dae sa segunda annada de faina, su pagamentu de sos contribbutos depet esser fatu pustis de aer presentadu sos pabiros de cumproa de sas ispesas fatas chi fint istadas ammitidas pro s'annada colada.
    7. Totu su ch'amus istabbilidu in custu articulu faeddende a sa limba e a sa curtura sarda sunt balidos puru a sas fainas chi pertocant a sa limba e a sa curtura catalana de s'Alighera, su tabarchinu de sas isulas de su Sulcis,su tataresu e su cadduresu.
    Art. 14.
    Progetos curturales cun s'impitu de sas ainas de comunicare a totue
    1. Sa regione, a intro de una lege fata aposta, ajuat cun su dinari, puru cun acordios e in sa radiu e in sa televisione, e puru cun pubblicatziones de giornales in limba sarda.
    2. custos programmas e custa pubblicatziones depent esser su fainamentu de progetos curturales presentados dae sugetos pubblicos o privados, bastet chi siant intro sas lacanas de su dissinnu de sas tres annadas sighidas chi amus nadu in s'articulu 12.
    3. sa lege fata aposta chi amus nadu a s'articulu 1, de bogare a campu intro s'annu chi bessint su chi namus innnoghe,at a deper regulare, a parte sas fainas, sos modos e sas cantidades de sos ajudos in dinari.
    4. fintzas a cando no intrat in possa sa lege fata aposta chi namus in su comma 1, s'Amministratzione regionale, cun detzisione de sa giunta, pustis de sa proposta de s'Assessore a sa pubblica istrutzione,benes curturales, informatzione, ispetaculu e isport, intesu su Castiu e pustis de su parrer de sa Comitadu consiliare chi li pertocat, at a poder finantziare progetos de programmas e pubblicatziones inditados in su comma 1 semper a intro sas lacanas de sos iscopos de custa lege.
    Art. 15.
    Bursas de istudiu
    1. In relata a sos iscopos chi ponimus cun s'articulu 1, s'Amministratzione regionale, a pustis de sa proposta de s'Assessore regionale de sa pubblica istrutzione, benes curturales,informatzione, ispetaculu e isport, bandit bursas de istudiu in sas materias in chistione cun custa lege.
    2. Est su Castiu chi proponit ite istudiu fagher cun sas bursas de istudiu..
    Art. 16.
    Acordos cun istruturas fora de sas lacanas de sa Regione
    1. s'Amministratzione regionale podet fagher, pro sos iscopos pissighidos cun custa lege, cun sas universidades, cun sogetos pubblicos e privados e cun gente de cumproada abbilidade e esperientzia in fainamentos curturales, cuntratos de traballu in cumone e ajuadura tennicu-iscentifica.
    2. Cando s'andat a averiguare s'annada e acontzare su dissinnu de sas tres annadas sighidas chi namus in s'articulu 12, si depet dare contu, cun unu allegadu fatu aposta, de sos cuntratos fatos in s'annada calada e de cussos chi si pensant de fagher in sos annadas chi sighint.
    TITULU IV
    CUNCORDIADURA DE SOS PROGRAMMAS ISCOLASTICOS
    INTRO SAS LACANAS DE SA LIBBERTADE DE IMPARAMENTU DE SAS ISCOLAS
    Art. 17.
    Ajuaduras finantziarias pro ponner in fainamentu dissinnos de imparamentu
    1. S'Amministratzione regionale cun ainas suas ajuat s'imparu iscolasticu de sos istudentes e sa preparadura de sos mastros de totu sas iscolas, afianzende-si a su chi faghet s'istadu pro sas iscolas intro sas lacanas de s'autonomia de imparamentu istabbilida dae s'articulu 4, comma 6, de sa lege de su 24 de Nadale 1993, n°537, e de s'articulu 21, commas 9 e 10, de sa lege 15 de su mese de Martzu 1997, n°59, cando faghent fainas chi pertocant a sos iscopos de custa lege.
    2. In piessignu benint finantziadas sas fainas chi ant comente iscopu de ajuare s'incunza curturale, su diritu a istudiare, s'ajuadura a sos istudentes a parte de intro de sas iscolas, s'arrichimentu de sa connoschentzia de sa limba e s'ammadurada curturale de sos citadinos, intro sas lacanas de sos dissinnos fissados cun s'articulu 18 e in relata cun sos iscopos e ligados a sos bisonzos de su logu e in intro sas lacanas de imparamentu, cun s'impitu de progetos de imparu indiritzados a sa connoschentzia de sa curtura e de sa limba de sa Sardigna in custas formas chi sighint:
      a) limba e literadura sarda,
      b) istoria de sa Sardigna;
      c) istoria de s'arte de sa Sardigna;
      d) su connotu de sa gente sarda;
      e) geografia e ecologia de sa Sardigna,
      f) diritu, in piessignu a su connotu de su logu e a s'ordinamentu de sa Regione autonoma de sa Sardigna.
    Art. 18.
    Sos modos de comente fainare pro fagher sos progetos de imparamentu
    1. S'Assessoradu regionale a sa pubblica istrutzione, benes curturales, informatzione, ispetaculu e isport, intro un'annu dae cando intrat in possa custa lege, pro su pissighementu de s'iscopu de s'articulu 17, bogat a campu su proposta ideada dae su Castiu, sas maneras de fainare chi mirant a dare balore a s'istudiu e a ispartizonamentu de sa curtura e de sa limba de sa sardigna in totu sas iscolas.
    2. Sos modos de comente fainare chi amus mentovadu in su comma 1 benint aproados dae sa giunta regionale, a pustis de su parrer de sa Cummissione consiliare de cumpetentzia.
    3. Sos modos de comente fainare e sos progetos de imparu chi nde sighint sunt fatos cun s'iscopu de fagher naschere sos momentos de isperimentadura chi namus in s'articulu 20 e podent esser, a manu a manu chi s'andat addainanti, acontzodos leende sas cumproas de sa isperimentadura matessi.
    Art. 19.
    Finantziamentu de sos cursos de imparu universitarios
    1. S'Amministratzione regionale podet finantziare, cun cuntratos privados, in sas universidades sardas, catedras universitarias e cursos de imparadura pro s'iscopu de imparare sos mastros, e ghirados a una chirca iscentifica de sas connoschentzias de sa Sardigna e in piessignu in su chi namus cun su comma 2 de s'articulu 17. Custas catedras e custos cursos ant a esser finantziados comente narant sas reglas postas in sa lege regionale de 0 de triulas 1996, n°28.
    Art. 20.
    Ajuaduras a sas fainas de isperimentadura
    1. S'Amministratzione regionale podet finantziare sas ispesas apidas dae totu sas iscolas chi, cun s'impitu de progetos de imparamentu chi namus in s'articulu 17, boghent a campu momentos de isperimentadura sighende custos iscopos:
      a) istudiu de sa limba sarda in totu sas bariantes suas chi s'impitant in Sardigna, tuchende dae sa faeddada de onzi bidda;
      b) istudiu de totu sos barios aerzos de s'interessu ambientale, tennologicu, iscentificu, artisticu e curturale de sa Sardigna, puru impitende sa limba sarda comente aina de pregunta;
      c) formulazione de programmas educativos in duas limbas.
    2. Pro sos obiettivos de su comma 1, sa Regione podet puru bocare dinare pro produire e pubricare libros de iscola o atteros istrumentos chi serbana a imparare sa cultura e sa limba sarda e puru pro comporare materiale pro sas iscolas.
    Art. 21.
    Cuntrollu de sos esperimentos
    1. A cabitana de sos momentos de isperimentadura chi namus in s'articulu 20, sas relatas e sas incunzas de cussu fainare ant a andare imbiadas, dae sas iscolas inue si sunt fatas, fintzas a su Castiu, chi at a bogare una relatzione de totu sos isperimentos fatos, pompiende sos iscopos de custa lege
    2. Sas incunzas de su traballu de isperimentadura benint assentados e remonidos in domo de s'Assessoradu regionale de sa pubblica istrutzione, benes curturales, informatzione, ispetaculu e isport. Sas relatziones, afianzadas dae sas cosas prus de interessu incunzadas dae sa faina de isperimentadura, benint ispartos dae su matessi Assessoradu a totu sas iscolas, chi in prus podent impitare totu sa documentatzione incunzada, cun s'iscopu de sighire sas isperimentaduras.
    Art. 22.
    Giassos de servitzios curturales
    1. S'Amministratzione regionale, pissighende sos iscopos de custa lege e in piessignu pro ajuare sa gente manna a atuare de prus a s'importantzia de sa connoschentzia de sa limba e de sa curtura de sa Sardigna, podet impitare sos trastos e su personale de sos Giassos de sos servitzios curturales chi mentovamus in sa lege regionale de su 15 de Lampada de su 1978, n°37, afinazada dae s'articulu 58 de sa lege regionale de su 22 de Giannarzu de su 1990, n°1.
    TITULU V
    IMPITU DE SA LIMBA SARDA IN SA PUBBLICA AMMINISTRATZIONE
    Art. 23.
    su tratamentu cun sas amministratziones
    1. Pensende a su custoimentu, s'ismanniamentu e s'ispartizonamentu curturale e lingusticu chi sunt gią in sos articulos 6 e 9 de sa Costitutzione de sa Repubblica e ischende chi sa regione Sardigna at totu sos deretos subra sos entes de su logu comente narat sa lege de su 23 de Cabidanni de su 1993, n° 2, in sas assembleas e in totu sos ateros cussizos regionales e locales chi lu permitant in sas reglas e in sos istatudos issoro, at a poder essere impitada, cando si allegat, sa limba sarda. Custas amministratzione afiantzant, si benit pedidu, su tramunu de sas arrejonos.
    2. Inue est istadu gią detzisu in sas reglas e sos istatudos, de sos errejonos gai fatos depet esser afiantzada sa verbalizatzione. Pensende a sas reglas chi amus nadu, pustis de su momentu de s'arrejunu ,in sos documentos chi nde nde sighint, at a poder essere impitada sa limba sarda afianzada dae sa limba italiana.
    3. In sa currispondentzia e in su allegare de sos citadinos a chirriu de s'Amministratzione regionale e a cussas de su logu si podet impitare sa limba sarda.
    4. Intro s'annu dae cando bessit custa lege sas amministratziones si depent ponner in paris cun sas reglas noas chi bessint a campu cun custa lege, impitende, a custu iscopu,sos cursos de mezoramentu de su personale de sa regione e de su logu chi s'Amministratzione regionale at a ponner in impitu intro tres mese dae sa mantessi die.
    5. Sas ispesas chi benint dae su chi istabbilimus in su comma 4 benint garrigadas subra sos capitolos 02093, pro su personale de s'Amministratzione regionale, e 11061, pro su personale de sos entes de su logu, in su bilanciu de sa Regione de s'annu 1998 e gai sighende in sos annos ifatu.
    Art. 24.
    Pro torrare a su connotu de sos numenes de sos logos
    1. S'Amministratzione regionale ajuat, cun contribbutos a sos comunes, sa chirca de sos numenes de su logu e s'impitu issoro, puru impitende cartellos istradales chi apant su numene betzu de su logu, de sas carreras, de sas domos e de totu cussu chi est de importu in sa retentiva istorica de sos comunes. A sos numenes in limba sarda andant afianzados sos numenes in limba italiana.
    Art. 25.
    Pro ajuare sa curtura sarda fora de sas lacanas de sa Sardigna
    1. Cun s'iscopu de su custoimentu e s'ismanniamentu de s'identidade curturale de sa gente sarda, puru fora de sas lacanas de sa Sardigna, s'Amministratzione regionale ponet manu a sas ainas chi amus istabbilidu cun custa lege puru pro cussos sardos chi istant fora de sas Sardigna e cun sas organizatziones issoro.
    2. In piessignu, in su programma chi istabbilimus cun s'articulu 12, depent agatare unu postu pretzisu custos fainamentos:
      a) fainas de informatzione e de isparta de sos traballos chi siant de importu mannu pro su bene curturale de sos sardos;
      b) ordinzadura, dae parte de s'Amministratzione regionale, de traballos socio-curturales in sos giassos inue b'at medas emigrados sardos;
      c) criamentu de bursas de istudiu de dare a sos fizos de sos emigrados, de ispendere pro poder istudiare in sas universidades o in ateras iscolas de sa Sardigna.
    3. Podent puru esser dadas, de acordu cun su ministeru de sos afares esteros, bursas de istudiu a pitzinnos de natziones inue b'at medas sardos emigrados, ponzende-los gai in sas matessi cunditzione de sos fizos de sos emigrados.
    Art. 26.
    Ispesas
    1. sas ispesas chi bi cherent pro ponner in faina custa lege sunt carculadas in 6.430.000.000 francos cada annu.
    Art. 27.
    Intrada in possa
    1. Custa lege intrat in possa dae su 1 de Giannarzu de su 1998.