Da T.S. Eliot (The waste land)
S'accumpanzamentu de sos mortos I Abrile est su mese prus cruele, faghet Bessire su lillà da sa terra dormida, ammisturat Ammentos e desizos, ischidat Sas raighinas dormidas cun sas abbas de beranu. S'Ijerru nos mantezesit caldos carralzende Sa terra de unu nie c'addrummentat, addeschende Una trizili bida cun cardillones sicos. S'Istiu nos fateit s'improvisada, benzende subra su Starnbengersee Cun una irrasinada de abba; nos firmemus in unu colonnadu, Pustis andemus suta su sole, in su in su Hofgarten, Biemus cafè e arrejonemus pro un'ora. Bin gar keine Russin, stamm' aus Litauen, echt deutsch. Cando fimus piseddos chi fimus allogados cun s'arciduca, Fradile meu mi s'aiat gitu cun isse in islita Eo m'assucconei, mi neit, Marì, Marì, muntene-di forte. E nos imbolemus a punta fica. In sos montes, cue unu si sentit libberu. Eo legio meda a denote, e mi nd'ando a sud in Ijerru. Cales sunt sas raighinas chi s'aggantzant, cales ramos creschent In custas pedras teremadas ? Fizu de s'omine, Tue non podes narrer, ne addevinare, ca conosches solu Unu muntone de immagines truncadas, inue batit su sole, E s'arbure rutu non dat riparu, su grillu no accunnortat, e s'arsada pedra non sonat de abba. Solu b'est s'umbra suta custa pedra ruja, ( Beni-de a s'umbra de custa pedra ruja), E deo bos apo a mustrare carchi cosa de diversu Dae s'umbra bostra chi a manzanu bos ponet ifatu a palancadas O dae s'umbra chi a serentina s'arritzat e torrat in bois; bos apo a mustrare sa timoria in unu punzu de pruereddu. Frish weht der Wind Der Heimat zu Mein Irisch Kind, Wo weilest du ? " Mi desti a prima bia sos giacintos un annu faghet; " Mi ponzeint sa pisedda de sos giacintos." - A onzi modu cando torremus in segus, a tardu, da su giardinu de sos giacintos, Garrigos sos bratzos tuos, e umidos sos pilos, eo non podia Faeddare, e mi mancaiat sa vista, non fia Ne biu ne mortu, e non connoschia prus, Isperiende in su coro de sa lughe, su silentziu. Oed' und leer das Meer. Tzia Sosostris. Addevinante famada, fit arromadiada, mancari cussu pero' fit connota comente sa femina prus sabia d'Europa cun unu malignu matule de cartas. Milla, neit, sa carta bostra, su marineri Feniciu Abburrigonadu ( Cussas sunt sas perlas chi fint sos ojos suos. Abbaida!) Innoghe est sa Belladonna, sa Tzia de sas Rocas, Sa tzia de sas situatziones. Innoghe est s'omine cun sos tres fustes, e innoghe sa Roda, E innoghe est su benduleju a un'oju, e custa carta, chena figura, at carchicosa chi giughet a palas, chi eo non poto bidere. No agato s'impicadu. Time sa morte a modde. Bido trumas de gente caminende in tundu. Gratzias. Si bidides sa cara tzia Equitone Nara-li chi che li giuto s'oroscupu eo matessi: Unu depet stare gai atentu in custas dis. Irreale tzitade, Suta sa neula niedda de un'arbeschida de Ijerru, Un truma de gente subra London Bridge, gai meda, Mai aia cretidu chi sa morte nd'aiat isfatu gai tanta. Alenos, curtzos e lascos, fint esalenados, E totu isperiaiant sos pees issoro matessi. Beniant pro su montigru e falaiant pro sa King William Street, Fintzas a inue Saint Mary Woolnoth tocaiat sas oras Cun unu sonu mortu subra s'urtimu tocu de sas noe. Cue bidei unu chi connoschia, l'arressei, abboighende-li " Stetson ! " tue chi fist cun megus subra sa naves a Mylae ! "Cuddu mortu chi piantesti s'annu passadu in su giardinu " bessidu est ? a frorit ocannu ? "O s'astrau a s'ispensada at martzidu su prantarzu ? " Mantene-che atesu su cane , iss'est amigu de s'omine, " Si non cheres chi cun sas ungias ti nde lu boghet dae nou ! " Tue! hypocrite lecteur !- mon semblable,- mon frère! " Una partita a scacchi II Su cadreone inue fit setzida, pariat unu tronu brunidu, Lughiat in su marmaru inue su ispigru Mantesu da colonnas traballiadas cun sarmentos de bide E tra cussas un Cupidu doradu bogaiat cara ( Un'ateru cuaiat sos ogros suta s'ala) Creschiat sas bampas de su candelabru de sete bratzos Ispigritende sa lughe subra sa mesa Sas lughiteddas de s'oraria sua pigaiat a l'abbojare, Dae iscatuleddas de rasu, imboladu a machinu In fialas de avoriu e bidru coloradu Iscanzadas, istaiant apostados istranos nuscos sinteticos, Unguentos, licuidos o in pruereddu- cunfundiant, trambullaiant Annegaiant sos sensos in sos nuscos; trubados da s'aria Frisca ch'intraiat dae su balcone, pigaiant Alimentende sas bampas de sa candela Sulaiat su fumu suo intro sa licoreria, Animende sos disegnos de sa bovida a cuadratos. Un'immensu litu marinu addescadu cun ramine Brusaiat birde-arantzu, coronadu dae sa pedra colorada, In cussa lughe bassa unu delfinu isculpidu nadaiat. Subra s'antiga tziminea fit pintada Comente unu balcone chi dat subra s'areste issena, Su tramunu de Philomela, da unu barbaru re Gai malamente violada; epuru cue su lusignolu Prenaiat totu su desertu cun boghe inviolabile Galu fit a gianzulos, e galu su mundu sighit, "jag jag" a origras brutas. E ateras matas dae tempus sicas Fint contende subra sos muros; formas fissadas S'acioraiant, mugrende-si, faghiant silentziu in s'aposentu tancadu. Passos trasinados in sas iscalas. A sa lughe de su fogu, suta s'ispatzula, sos pilos suos S'isparghiant in puntas de fogu, Abbampados de paraulas, e luego falaiant lebios. "So annerbiada istasero. So a petzos. Ista cun megus. Faedda-mi. Proite no mi faeddas mai? Faedda. A ite ses pensende? Pensende a ite? A ite? No isco mai a ite ses pensende. Pensa." Penso chi che semus in sa carrera de sos sorighes Inue sos mortos ant perdidu sos ossos. " It'est custu rumore? " Su bentu suta sa gianna?" " It'est custu rumore como? It'est fatende su bentu ?" Nudda ancora nudda. " Non connosches nudda? Non bides nudda? Non connosches Nudda?" M'ammento Cussas sunt sas perlas chi fint sos ogros suos. " Ses biu o no? No as nudda in conca ?" Ma O O O O that Shakesperheian Rag… Isse est gai elegante Gai abbistu " Ite apo a fagher como? Ite fato? " " Apo a bessire a fora comente so, e camino in carrera " Totu ispilutriada. Comente amus a fagher cras ? " Ite amus a faghere?" S'abba calda a sas deghe. E si proet , una machina tancada a sas batoro. E amus a giogare una partida a scachi. Tochende ogros chena pibiristas e aisetende chi tochent a sa gianna. Cando su maridu de Lil benzeit cungedadu, eo nei- Chena la fagher longa, bi lu nei eo matessi, FAGHIDE LESTROS EST TEMPUS DE CHE BESSIRE Como chi Alberto est pro furriare daedi un'acontza. At a cherrer ischire ite nd'as fatu de su dinari chi ti deit Pro t'acontzare sas barras. Ti l'at dadu. Fia cue. Non nd'as prus mancunu, Lil, compora-ti una bella dentiera, Isse neit, ti giuro, non ti poto bider goi. E nemmancu eo, li nei, e pessa a cussu mischinu de Alberto, Est stadu suta sas armas pro batoro annos, bisonzat chi si divertat, E si no lu faghes tue, gia bi nde at ateras, li nei. Oh, gai est, neit issa. Prus o mancu, li nei. Tando apo a ischire a chi narrer gratzia, neit issa, abbaidende-mi fissa. FAGHIDE LESTROS EST TEMPUS DE CHE BESSIRE Si non nde ses cunbinta sighi-la gai, li nei Bi nd'at aer ateras chi faghent e ischirriant pro te. Ma si Alberto ti lassat non nerzat chi non t'ant avisada. Non ti nde faghes sa birgonza, li nei, pares una trusa. ( E as solu trintunu annos.) Non bi poto fagher nudda, neit issa, fatende su mutzighile, Sunt cussa pastillias chi apo leadu pro aurtire. (Nd'aiat gia chimbe e guasi si che fit morta pro George.) Su farmacista mi neit chi gia fit andadu totu bene, ma da tando non so prus sa matessi. Ses propriu una maca, li nei. Bene, si Alberto non ti lassat in paghe, est su puntu, li nei. Proite ti ses cojuada si no cherias aer fizos? FAGHIDE LESTROS EST TEMPUS DE CHE BESSIRE Bene, sa Dominiga chi Alberto torreit, chi aiant unu zampone a buddidu So stadu inbitadu a chenare pro lu mandigare bellu caldu. FAGHIDE LESTROS EST TEMPUS DE CHE BESSIRE FAGHIDE LESTROS EST TEMPUS DE CHE BESSIRE Bonanote Bill. Bonanote Lou. Bonanote May. Bonanote Ciao ciao.Bonanote. Bonanote. Bonanote signoras, bonanote bellas signoras. Bonanote, bonanote. Sa preiga de su fogu III Sa tenda de su riu est truncada: sos urtimos poddighes de fozas S'ataccant e s'affundant intro s'umida riba. Su bentu Atraessat mudu sa terra niedda. Sas ninfas sunt partidas. Dulche Tamigi, anda a bellu finzas a finire su cantu meu. Su riu non trasinat ampullas boidas, pabiru de paninos, Mucarolos de seda, scatulas de cartone, cicas de sigareta O ateros testimonzos de sas notes de istiu. Sas ninfas sunt partidas. E sos amigos issoro, sos eredes banduleris de sos diretores de banca; Partidos chena aer lassadu indiritzu. Acurtzu a s'abba de Leman mi so setzidu e apo prantu... Dulche Tamigi, anda a bellu finzas a finire su cantu meu, Dulche Tamigi, anda a bellu ca no canto ne forte ne altu. Ma a palas mias in unu colpu de bentu fritu intendo Su trachidare de sos ossos, e su riere chi passat dae origra a origra. Unu sorighe colat pasigu in mesu sas matas Trasinende sa matza illudriada in s'oru Mentre fia pischende in sa cora ischifosa Un sero de ijerru addasegus de su serbatoiu de su gas Pessende a s'annegamentu de su re frade meu E a su re babbu meu mortu prima de a isse. Corpos biancos e nudos subra s'umidu parinu terrinu E ossos imbolados in unu isostre bassu e sicu, Movidos solu da sos pees de sos sorighes, da annu in annu. Ma a palas da tantu in tantu eo intendo Sonos de trumbas e motores, chi ant a giughere Sweeney da sa signora Porter in beranu. O sa luna grara lughet subra sa signora Porter E subra sa fiza Chi si samunant sos pees in soda water Et O ces voix d'enfants, chantant dans la coupole! Tuit tuit tuit Jag jag jag jag jag jag Gai malamente violada. Teriu Irreale tzitade Suta sa neula niedda de una serentina de ijerru Il signor Eugenides, Su benduleju de Smirne Cun sa barba longa, cun una bussacca prena de pabassa C.i.f. Londra: documentos a vista, M'imbiteit cun unu frantzesu popolare A ismulzare impare in su Cannon Street Hotel Pro sighire poi su fine chida a su Metropole. A s'ora violeta, cando sos ogros e s'ischina Si nde pesant da su scritoiu,cando su motore de s'omine aisetat Pretzisu a unu taxi tocheddante bida, Eo Tiresia, mancari tzegu, tocheddende tra duas bidas, Omine betzu cun sas titas mustias de femina, poto bidere A s'ora violeta , s'ora de su sero chi girat A furriare, e recuit su marineri dae su mare, Sa datilografa a domo a s'ora de su tè, isparitzat s'ismurzu, Atzendet sa istufa, e aparitzat mandigu in scatula. Fora de sa bentana cun perigulu apicada A assutare sa robba sua tocada da s'ultimu sole, Subra su divanu ( chi a de-note li faghet de letu) Sunt ammuntonadas calzetas, pantofolas, camisetas e fascetas. Eo Tiresia, betzu e cun sas titas acorrontzadas Bidei s'iscena e nde addevinei su restu... Eo puru aisetei s'istranzu aisetadu. E millu innoghe, su pitzinnu bullancosu, Un'impiegadu de un'agenzia pitica, cun sa borra in cara, Unu de su popolu a su cale sa siguresa de se istat Comente istat su tzlindru a unu poberu irrichidu. Como est su momentu bonu, pessat isse, Ant finidu de mandigare, issa est anneada e istraca Chircat de la cunbinchere a sos carinnos Chi non sunt furriados, mancari chena praghere. Arroddonidu e detzisu, che li brincat a subra de botu; Sas manos chirchende no agatant impedu; Cun sa borra chi at no at bisonzu chi siat de acordu, E leat comente benennidu cussa indiferentzia. ( E deo Tiresia apo penadu totu dae prima Su chi si consumat in custu divanu o letu; Eo chi mi setzei a Tebe suta sas murallias E caminei prus in bassu in mesu a sos mortos.) Li dat unu basu finale pro l'assigurare E si nd'andat chirchende sas iscalas a s'iscuru... Issa si girat e s'abbaidat unu momentu in s'ispigru, S'abbizat apena chi s'amante ch'est bessidu; Su cherveddu suo li permitit solu unu mesu pensamentu: " Bene custa puru est fata: e deo so cuntenta chi siat fatu." Cando una femina lezera s'abbassat a su divertimentu E poi s'agatat sola de nou in s'aposentu, Cun lebiu movimentu s'acontzat sos pilos E ponet unu discu a sonare in su giradischi. " Custa musica rassineit da me subra sas abbas" E a longu pro su Strand, finzas a sa Queen Victoria Street. O sa Tzitade, sa tzittade, a bortas poto intendere Acurtzu a calchi tzilleri in Lower Thames Street, Su gustosu gianzulu de unu mandolinu E da intro arrejonos e rumores Inue a mesudie sos piscadores si pasant: Inue sos muros De Magnus Martyr muntenent S'intregada bellesa de sos Ionicos oros biancos. Su riu suerat Ozu e catramu Sas chiatas colant Cun sa furriante mare Velas rujas Suta a bentu girant subra pesantes alberaduras. Sas chiatas ispinghent Sos truncos perdidos in s'abba In bassu pro su Greenwich A cudd'ala de s'isula de sos canes. Weialala leia Wallala leialala Elisabetta e Leicester Batint sos remos Sa prua fit furmada Da una conchillia dorada Ruja e oro Su passare de s'unda Si truncat in sos oros Su bentu de liante Batit cun sa currente Sonos de campanas Turres biancas Weilala leia Wallala leialala " Trams e arbures pruereddosos. Highbury mi fateit. Richmond e Kew Mi solobreit A Richmond istirei sos benugros A cara a chelu subra su fundu de una istrinta canoa." " sos pees mios sunt a Moorgate, e su coro meu Suta sos pees. Pustis de su fatu prangheit. Promiteit unu nou incumintzu. No nerzei nudda. De ite mi depo annuzare? " In sa rena de Margate Non mi resessit de pessare Nudda cun nudda. Sas ungias truncadas de manos brutas. Sos mios, gente de pagu chi no aisetat Nudda." La la A Cartagine dae poi mi nde benzei Brusiende brusiende brusiende brusiende O Sinnore Tue mi che leas O Sinnore Tue leas Brusiende. Sa morte in s'abba IV Phlebas su Feniciu, mortu dae bindighi dies, Ismentigheit sas boghes de sos corbos marinos, e sas undas de s'altu mare, Su profetu e sa perdua Una currente sutamare L'ispurpeit sos ossos in murmutos. Comente afundaiat e pigaiat Passaiat sas istajones de sa betzesa e sa pitzinnia Inghiriende in su mulinu. Gentile o Ebreu O tue chi giras sa roda e abbaidas contrabentu Pensa a Phlebas, chi unu tempus fit altu e bellu che a tie. Cussu chi neit su tronu V Pustis de sa lughe ruja de sas torcias in sas caras sueradas Pustis de su fritu silentziu de su giardinu Pustis de s'agonia de logos pedrosos Sas boghes e sos prantos Sa presone e su palatu e su ritumbu De su tronu in beranu in sos montes atesu Isse chi fit biu est como mortu Nois chi fimus bios como semus morzende Cun unu pagu de passientzia. Innoghe non c'at abba ma solu roca Roca e no abba e sa carrera isterrada Una carrera a curvas cue subra in su montes Chi sunt montes de rocas chen'abba Si che aiat apidu abba nos fimus firmados a biere In mesu a sas rocas unu non si podet firmare ne pensare Su suore est sicu e sos pees sunt in sa rena Si solu b'aiat apidu abba in sa roca Morta buca de monte da sos murales frazigos chi non podet catzare Unu innoghe non podet stare in pees ne corcadu ne setzidu Non b'at neemmancu silentziu in sos montes Ma sicos lunaticos tronos chen'abba Non b'at neemmancu soledade in sos montes Ma rujas caras annicadas chi raunzant e ischirringiant Da giannas de domos de ludu crebadu Si che aiat apidu abba E no roca Si che aiat apidu roca E puru abba E abba Una funtana Unu poju in sas rocas Si che aiat apidu solu sonu de abba Non sa chigula E fenu sicu cantende Ma sonu de abba subra sa roca Inue su turdu eremita cantat in mesu a sos pinos Drip drop drip drop drop drop drop Ma non b'at abba Chi est su de tres chi semper ti cabulat a costazu ? Cando conto bi semus solu tue e deo impare Ma cando abbaido addainanti sa carrera bianca B'at sempre un'ateru chi ti cabulat a costazu Rassinende imboligadu cun unu mantellu nieddu, cugutadu Eo non cumprendo si est un'omine o una femina - Ma chi est chi ti est a s'ateru costzu ? Ite est chi sonat altu in s'aera Cussu murmutu lamentosu de mamas Chi sunt cussas frotas cugutadas colende subra paris chena fine, imbrunchende in sa terra crebada Inghiriada solu da su parinu orizonte Cale est cussa tzittade in sos montes Chi si cracat e si torrat a furmare e tzoccat in s'aera violeta Turres crollende Gerusalemme Atene alessandria Vienna Londra Irreale Una femina istendeit sos pilos suos nieddos e longos E isviolineit murmutos de musica da cussas corrias E tirriolos a cara de criaduras in sa lughe violeta Zanzulaiant, sparghende sas alas issoro Trasinende-si a conca ficada in unu muru isnieddigadu E covecadas in s'aria fint sas turres Tocantes campanas chi ammentant, tocaiant sas oras E boghes cantende da sas boidas baltzas e da sos putos sicos. In custa desolada calanca in mesu a sos montes In una lebia lughe de luna, s'erba est cantende Subra sas tumbas covecadas, a inghiriu a sa capella B'at una capella boida, sa domo de su bentu. No at balcones, e sa gianna iscanzada, Sos ossos sicos non faghent male a neune. Solu unu puddu si pesaiat subra sa trae Chirichichi chirichichi Un'alluta de lampu. Posca un'ifusta isfrunzada De abba pioia. Su Gange fit cuasi sicu, e sas fozas allizadas Isetaiant s'abba, sas nieddas nues Si garrigaiant atesu, subra s'Himmalaja. Sa jungla fit remonida, muda intro de issa. Tando faeddeit su tronu Da Data: ite amus dadu nois? Amigu meu, su sambene mi iscutinat su coro Su terribile coragiu de unu momentu de abbandonu Chi una bida de prudentzia non podet furriare Non ant a esser agatados in sos necrologos nostros O in sas memorias tessidas da unu ranzolu beneficu O suta sos timbros truncados de unu carasadu notaiu In sos nostros boidos aposentos Da Dayadhvam: apo intesu sa grae Girare in sa upa e girare solu una borta Nois pensamus a sa grae, onzunu in sa presone sua Pensat a sa grae, onzunu cunfirmat una presone Solu a de note, etereos murmutos Nos torrant pro unu momentu un Coriolanu turdidu Da Damyata: sa barca rispondiat Bene a sa manu esperta cun sa vela e cun su remu, Su mare fit calmu, puru su coro tuo podet risponder Bene a su bisonzu, batende ubbidiente A sas manos controllantes. Setzei in s'oru A piscare, cun s'aridu paris addasegus de mene Apo a resessire a sa fine a ponner ordine in sas terras mias? Su London bridge nd'est falende, nd'est falende, nd'est falende Poi s'ascosenel foco che gli affina Quando fiam uti chelidon- O rundine rundine Le prince d'Aquitaine à la tour abolie Cun custos biculos apo puntelladu sas ruinas mias Be tando bos sistemo eo. Hieronymu est torra macu. Datta Dayadhvam. Damyata. Shantish shantish shantish |